دنیای عطرها بسیار پیچیدهتر از چیزی است که در نگاه اول به نظر میرسد. هر عطری که استفاده میکنیم از ترکیب دهها ماده معطر ساخته شده و بهصورت لایهای روی پوست یا لباس ما آشکار میشود. شناخت این مفاهیم به ما کمک میکند عطرها را بهتر درک کنیم و انتخاب دقیقتری داشته باشیم.
نتهای عطر چیست؟
در عطرسازی، بوی یک عطر در طول زمان تغییر میکند. این تغییر به دلیل تبخیر مواد مختلف با سرعتهای متفاوت است. به همین دلیل عطرها معمولاً به سه دسته نت تقسیم میشوند:
نت اولیه (Top Notes)
نتهای اولیه اولین رایحهای هستند که بلافاصله پس از اسپری کردن عطر حس میشوند. این نتها معمولاً سبک، شاداب و فرّار هستند و سریعتر از بقیه تبخیر میشوند.
نمونه نتهای اولیه:
– مرکباتی مثل لیمو، پرتقال و گریپفروت
– رایحههای سبز
– برخی ادویههای سبک
– ترکیبات آروماتیک مانند نعناع یا اسطوخودوس
این نتها معمولاً بین ۵ تا ۲۰ دقیقه ماندگاری دارند و نقش آنها ایجاد اولین برداشت از عطر است.
نت میانی (Heart / Middle Notes)
پس از محو شدن نتهای اولیه، نتهای میانی ظاهر میشوند. این نتها هسته اصلی شخصیت عطر را تشکیل میدهند و بیشترین حضور را در تجربه بویایی دارند.
نمونه نتهای میانی:
– گلها مانند رز، یاس، زنبق و شکوفه پرتقال
– ادویهها مثل دارچین یا جوز هندی
– رایحههای میوهای یا سبز
نتهای میانی معمولاً چند ساعت روی پوست باقی میمانند.
نت پایه (Base Notes)
نتهای پایه عمیقترین و ماندگارترین بخش عطر هستند. این نتها زمانی حس میشوند که نتهای میانی شروع به محو شدن کنند و نقش مهمی در ماندگاری عطر دارند.
نمونه نتهای پایه:
– چوبها مانند چوب صندل و سدر
– کهربا (Amber)
– مشک (Musk)
– وانیل
– رزینها و بخورها
این نتها ممکن است چندین ساعت تا حتی یک روز روی پوست باقی بمانند.
متریالهای مورد استفاده در عطرسازی
مواد اولیه عطرسازی یا همان **متریالها** به طور کلی به دو دسته اصلی تقسیم میشوند:
مواد طبیعی
این مواد مستقیماً از طبیعت استخراج میشوند و شامل موارد زیر هستند:
– اسانس گلها (مثل رز و یاس)
– روغنهای گیاهی و چوبی
– رزینها و صمغها
– مواد حیوانی سنتی مانند مشک طبیعی (که امروزه بیشتر جایگزین مصنوعی دارند)
روشهای استخراج این مواد شامل تقطیر با بخار، استخراج با حلال و فشردن سرد است.
مواد سنتتیک (Synthetic)
در دنیای مدرن عطرسازی، بسیاری از رایحهها بهصورت آزمایشگاهی تولید میشوند. این مواد مزایای زیادی دارند:
– پایداری بیشتر
– هزینه کمتر
– امکان ساخت رایحههایی که در طبیعت وجود ندارند
برخی از مولکولهای معروف در عطرسازی عبارتاند از:
– Iso E Super
– Ambroxan
– Hedione
– Cashmeran
امروزه بیشتر عطرهای مدرن ترکیبی از مواد طبیعی و سنتتیک هستند.